Yabancı Para Alım-Satımının Tarihi
Farklı para birimlerinin alınıp satılması fikri, ilk kağıt paranın kullanılmaya başlandığı ve tüccarlar için devredilebilir ödeme haline geldiği (I.O.U. gibi – borç senedi)Orta Çağa uzanmaktadır. Devletler, bölgeler ve belediyeler altın, gümüş ve başka değerli nesneleri depolamaya ve belli bir değer karşılığında borç senedi düzenlemeye başladılar.
I. Dünya Savaşının sonuna kadar Forex piyasaları genelde hareketsiz ve sabittiler. Ancak Savaştan sonra Forex piyasasındaki dalgalanmalar artmaya ve yatırımcı spekülasyonları ağırlık kazanmaya başladı.
Ancak durgunluk bu dönem spekülatörlerini memnun etmedi; bazıları büyük ölçüde tahmine dayalı bu tür aktivitelerin Büyük Bunalıma yol açtığına inanıyor. Çok zor geçen bu dönemin sonunda insanlar gerekli dersleri almaya başladılar. Para piyasalarının dünya finans sektörü üzerindeki gücünü kavrayan kanun hazırlayıcıları ve politikacılar 1931 yılında Forex piyasasını ve para politikalarını yeniden tanımlamayı tercih ettiler.
Bretton Woods Anlaşması
II. Dünya Savaşı sona erdiğinde Bretton Woods Anlaşması imzalandı. Katılımcı ülkeler, ekonomik olarak dünyanın en güçlü para birimi olan ve aynı oranda altına karşılık gelen ABD$ karşısında küçük bir marjla kendi para birimlerinin değerini korumayı kabul ettiler. Devletlerin kendi para birimlerinin değerini düşürerek ticari avantaj sağlamaları anlaşmayla birlikte yasaklandı. Eğer özellikle gerekliyse, %10’dan fazla olmamak şartıyla oynama yapabilmelerine izin verildi. 1950’li yıllarda ise II. Dünya Savaşı sonrası yapılanmanın ivme kazandırdığı küresel ticaret büyük para transferlerinin gerçekleşmesine yol açtı. Bu durum ise Bretton Woods anlaşmasıyla dengelenmiş olan döviz kurlarının değişmesine sebep oldu.
1971 yılına gelindiğinde küresel şartlar Bretton Woods anlaşması şartlarını kaçınılmaz olarak geçersiz kılmaktaydı. ABD Başkanı Richard Nixon dolar - altın standardını bozdu ve Vietnam Savaşı’nı finanse etmek amacıyla daha fazla para bastırdı. Bu durum devlet politikasından borç/alacak sistemine geçilmesine yol açtı. 1973 yılında büyük sanayi devletlerinin para birimleri serbest hale geldi ve kısmen de olsa Forex piyasasında belirlenen fiyatlara daha bağımlı hale geldiler. 70’li yıllarda bir yandan fiyatlar değişirken bir yandan da ticaret hacimleri ve fiyat dalgalanmaları artmaktaydı. Yeni mali araçlar, serbest piyasa ve liberalleşme bu önemli değişikliklerle birlikte hayata geçmeye başladı.
Forex’in Bugünü
Forex piyasasının bugünkü yapısının oluşmasında pek çok faktör etkili oldu.
70’lerin sonuyla birlikte bankalar, koruma fonları, aracı alım-satım şirketleri ve benzeri pek çok finans kuruluşu ile bağımsız işlemciler Forex arenasına girdi. Bugün artık Forex piyasaları ulusal bankalar ve devletler tarafından değil, arz ve talep tarafından kontrol ediliyor. Uluslararası ticaretin 21. yüzyılla birlikte daha verimli hale geleceğini düşünürsek serbest kur sistemi günümüz Forex piyasaları için ideal sistemdir.
Teknolojik gelişim ve yaygınlaşmayla birlikte Forex piyasası açısından ülkeler arasındaki engeller ve zaman dilimi sorunları ortadan kalkmış, Amerika, Avrupa ve Asya zaman dilimleri birleştirilerek 24 saat canlı ve aktif bir piyasa ortamı sağlanmıştır. İnternet kullanımının artması, ortalama yatırımcının online Forex işlemleriyle bu önemli ve avantajlı dünyaya ulaşmasının önünü açmıştır.